Het laten zetten van spiraal
Je hebt besloten dat je een spiraaltje wilt laten plaatsen en je bent goed voorgelicht over de verschillende opties. Samen met je zorgverlener is gekeken of de spiraal ook voor jouw specifieke situatie een geschikte en veilige optie is. Mocht dit niet zo zijn, of als je na het lezen van deze informatie nog vragen hebt, neem dan gerust contact met ons op. Meer informatie over de verschillende soorten spiralen, de procedure en alternatieve anticonceptiemethoden kun je lezen op www.thuisarts.nl en www.spiraalplaatsen.nl.
Er kunnen verschillende spiralen worden geplaatst
- Een koperspiraal zoals de T-Safe. Dit is een hormoonvrij spiraaltje dat 10 jaar lang betrouwbaar is. De T-Safe kost rond de €90,00.
- Een hormoonhoudend spiraal* zoals de Mirena of Kyleena dat 8 resp. 5 jaar lang betrouwbaar is. Deze kost rond de €150,00-175,00.
* let op: wij plaatsen geen levosert spiralen.
De spiraal wordt besteld bij je eigen apotheek en kun je daar zelf ophalen (neem een grote tas mee).
Vergoedingen
Het plaatsen van de spiraal wordt vergoed vanuit het basispakket. Afhankelijk van je leeftijd en zorgverzekering zijn er mogelijk bijkomende kosten voor de spiraal zelf.
- Tot 18 jaar vergoedt de basisverzekering de volledige kosten van de spiraal
- Van 18-21 jaar wordt de spiraal vergoedt vanuit het eigen risico
- Vanaf 21 jaar wordt de spiraal alleen vergoedt bij specifieke medische aandoeningen (endometriose of bloedarmoede t.g.v. menstruaties) of soms vanuit een eventuele aanvullende verzekering.
Afhankelijk van je zorgverzekeraar/apotheek dien je de factuur te betalen bij het ophalen of krijg je deze later thuis toegestuurd.
Wanneer kan een spiraal geplaatst?
De spiraal kan in principe tijdens elk moment van je cyclus worden geplaatst. Het is doorgaans wel iets makkelijker tijdens je menstruatie. Bovendien is de hormoonspiraal direct veilig als je deze in de eerste 7 dagen van je menstruatie laat plaatsen. De koperspiraal is pas veilig nadat de controle echo (met +/- 6 weken) toont dat het spiraal op de juiste plek ligt.
Na een bevalling
Na een bevalling kan een spiraal vanaf 8 weken geplaatst. De eerste 6 maanden en bij het geven van borstvoeding is de kans op perforatie (doorprikken van de baarmoederwand) verhoogd van 1 op 1000 naar 6 op 1000. Daarom plaatsen we liever iets later, bijvoorbeeld bij met 12 weken, maar altijd in overleg met jou.
Mogelijke complicaties
Elke medische ingreep geeft kans op complicaties. Voor het plaatsen van een spiraal is dit;
- zwangerschap (ondanks goede positie spiraal) (0,2-0,4%)
- ontsteking van de baarmoeder (0,16%)
- hevig bloeden van de baarmoedermond (<0,5%)
- expulsie (het verliezen of verzakken van de spiraal) (3-5%)
- perforatie van de baarmoederwand (0,26%)
Adviezen vooraf en tijdens de plaatsing
Het inbrengen van het spiraaltje is eenvoudig en gaat vrij snel. De daadwerkelijke plaatsing duurt een paar minuten. Je kan tijdens de procedure, en in mindere mate in uren en dagen na de plaatsing, wat krampende buikpijn ervaren (te vergelijken met hevige menstruatiekrampen of weeën). Soms gaat dit ook gepaard met lichte duizeligheid en misselijkheid.
Hoe pijnlijk de procedure is wisselt per vrouw, het helpt als je zo goed mogelijk ontspant en blijft doorademen. De arts of verpleegkundig specialist zal je hierin begeleiden. Voel je vrij zelf muziek mee te nemen (oortjes) als je dit prettig vindt.
- Als er een risico op zwangerschap is moet je van tevoren een zwangerschapstest doen.
- Als er een risico op een SOA is zullen we vooraf de plaatsing een SOA-test afnemen (doormiddel van een vaginale uitstrijk). De kosten hiervan gaan af van je eigen risico.
- Pijnstillers: één uur voor de spiraalplaatsing kan je 1000 mg paracetamol en/of 400 mg ibuprofen innemen, om de krampen die je er na kunt ervaren te verzachten. Deze medicatie mag ook genomen worden als je nog borstvoeding geeft. Ibuprofen heeft het beste effect.
- Een iets volle blaas duwt je baarmoeder in een handige positie voor de plaatsing.
- De procedure: we beginnen met een inwendig onderzoek om de ligging en grootte van je baarmoeder te controleren. Daarna, met behulp van een speculum (eendenbek), wordt het spiraaltje geplaatst. Het plaatsen van het spiraaltje zelf duurt een paar minuten.
Adviezen na de spiraalplaatsing
- Bloedverlies en buikkrampen: na de spiraalplaatsing kun je wat bloedverlies hebben en (soms heftige) menstruatiekrampen. Het is verstandig een maandverbandje mee te nemen.
- Als je borstvoeding geeft kan je wat meer last hebben van krampen.
- Ook de dagen na de plaatsing mag je pijnstillers gebruiken: paracetamol tot 4x per dag 1000 mg i.c.m. z.n. ibuprofen 3x per dag 400 mg.
- Bloedverlies kun je de eerste 6 weken wat onregelmatig en vaker hebben dan anders, na 3 tot hoogstens 6 maanden is het vaak weer normaal of minder. Is dit niet zo, of ervaar je veel hinder, neem dan contact op met de praktijk.
- Tampons kun je na het plaatsen veilig gebruiken. Gebruik liever geen menstruatiecups omdat je hiermee per ongeluk het spiraal kan verwijderen.
Neem contact op met onze huisartsenpraktijk of de huisartsenpost als:
- Het ongemak/de pijn na 72 uur nog hetzelfde aanwezig is
- De pijn of het bloedverlies heviger wordt
- Je koorts (temperatuur >38 graden) krijgt
Controle na spiraalplaatsing
- Als je de hormoonspiraal laat plaatsen in de eerste 7 dagen van je menstruatie is deze direct veilig t.a.v. een zwangerschap. Laat je de spiraal hierbuiten plaatsen dan wordt 2 weken aanvullend condoomgebruik geadviseerd.
- Na plaatsen van het hormoonspiraaltje is er een kleine kans dat het spiraaltje niet goed blijft zitten. Kom daarom na 6 weken voor controle. Als je zelf de touwtjes voelt zitten en na 6 weken voel je ze nog, dan is er geen controle nodig.
- Is er een koperspiraal geplaatst, dan laten we met 6 weken de ligging controleren middels een vaginale/inwendige echo. De verwijzing hiervoor krijg je via de huisarts per mail, de kosten zullen worden afgetrokken van je eigen risico. De koperspiraal is pas veilig als de echo toont dat het spiraal op de juiste plek ligt.
Verwijderen of vervanging
- Houd zelf in de gaten wanneer het spiraal vervangen moet worden: Kyleena (5 jaar), Mirena (8 jaar), koperspiraal Flexi-T (5 jaar) en de T-safe (10 jaar)
- Desgewenst mag je de spiraal natuurlijk altijd eerder laten verwijderen. In principe kan dit bij ons op de praktijk en zijn er geen kosten aan verbonden, tenzij we je moeten doorverwijzen naar de gynaecoloog (omdat bijv. de draadjes niet zichtbaar zijn)
- Het kan zijn dat je menstruaties wegblijven bij een hormoonspiraal. Na enkele jaren kunnen de menstruaties soms ook weer starten. Indien je binnen het maximaal aantal jaar bent, is je spiraal op dat moment nog wel steeds veilig als anticonceptie. Uiteraard mag je de spiraal wel eerder laten vervangen.
Mochten er eerder vragen of bijzonderheden zijn, neem dan gerust contact met ons op.